معرفي اداره اموال فرهنگي ، تاریخی و هنری

   اداره اموال منقول فرهنگی- تاریخی به طور کلی عملکردهای وسیعی به عنوان وظایف اصلی و همچنین فعالیتهایی در زمینه فرابخشی دارد. رئوس وظایف اصلی این واحد را می توان در قالب عناوین زیر دسته بندی کرد.

الف: وظایف اصلی

1.ساماندهی اموال و ایجاد بانک اطلاعاتی اموال منقول فرهنگی تاریخی (تاریخچه، شرح، وظایف، چگونگی عملکرد

 سابقه ایجاد بانک اطلاعاتی اموال منقول فرهنگی- تاریخی یکی از اهداف مهم و نتیجه به انجام رسیدن طرح عظیم و ملی «ساماندهی اموال منقول» است.ایجاد این بانک در ماههای پایانی سال 75 آغاز شده. در دست نداشتن اطلاعات دقیق و جامع از اموال فرهنگی در کل کشور، مسئولان امر را به فکر انجام واجرای طرحی انداخت تا معضل بلاتکلیفی اموال منقول را پایان بخشند تا بتوان در پایان با آمار و اطلاعات درست تر، دسته بندی شده، جامع و قابل استفاده برای پژوهشگران ، در نهایت به بانک اطلاعات اموال منقول دست یافت. البته رسیدن به این بانک اطلاعاتی قبل از سامان بخشی و ساماندهی اموال امکان پذیر نبود، اموالی که در سطح موزه های کشور در وضعیتی بسیار نامطلوب نگهداری می شدند و حتی اطلاع درستی از تعداد این اموال که میراث ملی محسوب می شدند، در دست نبود بنابر این طرح بزرگ و ملی ساماندهی اموال پایه ریزی شد و به مرحله اجرا در آمد. مهمترین اهداف این طرح عبارت بودند از:

   -  دستیابی به آثار صحیح و قابل اعتماد از اموال

   -   ایجاد بانک اطلاعاتی اموال

   -  دستیابی به ارزش فرهنگی اشیاء برای ثبت در فهرست آثار ملی و جهانی

   -  تدوین و تهیه و بازنگری دستورالعملهای مربوط به اجرای این طرح

   -  تعیین اولویتهای مرمتی اشیا

   -  اجرای طرح طبقه بندی این اموال و تعیین جایگاه نگهداری آنها در زمان صلح و بحران و تعیین ارزشهای ثبتی، کاربردی ، دسته بندی موضوع متناسب با اقسام موزه ها (ملی، منطقه ای، خصوصی، مفاخر، موضوعی ...)

  -  تعیین جایگاه ارزش فرهنگی برای شرکت در نمایشگاههای داخلی و خارجی

  -  ساماندهی کالبدی

  -  فراهم کردن مقدمات لازم برای پژوهش دوباره آثار

  -  کشف حلقه های مفقوده در میراث فرهنگی

  -  تشخیص کمبودهای اصلی در موجودی میراث فرهنگی کشور و تلاش برای جبران آنها از طریق استرداد آثار خارج شده از کشور، تشخیص اولویتهای خرید آثار و ... .

  -  ارتقای وضع معرفی آثار

بدیهی است شناسایی، تفکیک، مستندسازی و ثانیاً متناسب ساختن کیفیت نگهداری این آثار از نخستین لوازم حفظ میراث فرهنگی و مقدمه معرفی آنها به مردم است . از این دو امر به ساماندهی اطلاعاتی و کالبدیاشاره می کنیم.

منظور ازساماندهی اطلاعاتی، تفکیک و به سامان کردن اطلاعات آثار منقول است به نحوی که هر شیء بر مبنای آن اطلاعات قابل شناسایی و غیر از سایر اشیاء باشد و نیز شاخصه های اصلی شی را برای برآوردن اهداف فوق به دست دهد.

منظور از ساماندهی کالبدی، تعیین تکلیف و نظام بخشی به وضع کالبدی آثار است. پس از ساماندهی کالبدی، وضع شیء از لحاظ مکانی معین خواهد شد و اقدامات مرمتی نیز روی اشیا با توجه به اولویتهای مرمتی صورت خواهد گرفت.

ایجاد بانک اطلاعاتی جامع اموال منقول یکی از مراحل انجام طرح ساماندهی اطلاعاتی است. اما قبل از آن باید مقدمات دیگری را به مرحله اجرا در آورد و آن تفکیک و طبقه بندی اموال از نظرموضوعات زیر است:

الف. تفکیک و طبقه بندی ارزش موزه های باستان شناسی، مردم شناسی، هنری، اسناد تاریخی، ارزش مطالعاتی، اصل از بدل و فاقد ارزش فرهنگی – تاریخی

ب‌. ثبت و ضبط اموال در فرمهای قانونی

ج.  ایجاد بانک اطلاعاتی اموال فرهنگی

رسیدن به بانک اطلاعاتی ثمره تلاش و فعالیتهای بسیار در زمینه تفکیک و طبقه بندی و ثبت اموال است. از جمله مراحل رسیدن به این بانک تکمیل شناسنامه های عمومی اموال فرهنگی- تاریخی  است که در آن کلیه مشخصات اثر شامل: شماره اموالی، نام، جنس، قدمت، ابعاد، میزان سلامت یا آسیب دیدگی، جایگاه ، یا مجموعه مورد تعلق اثر، تفکیک و فن ساخت، سازنده، محل کشف، مالکیت اثر، چگونگی دستیابی، محل نگهداری، تاریخ تحویل و امین اموال درج شده است.

مرحله بعدی،تکمیل شناسنامه های مرمتی اثر است که در آن وضعیت اثر از نظر میزان تخریب،روند تخریب و نوع آن، عکسهای آسیب شناسی، وضعیت نگهداری و ... بررسی می شود و در نهایت باعث ایجاد آرشیو شناسنامه های مرمتی می گردد.

در مرحله ثبت اثر در فرمهای اموال دولتی به کلیه مشخصات اثر به اضافه تعیین ارزشهای ریالی و تعیین شماره اموالی پرداخته شده که تهیه عکس و ایجاد آرشیو شناسنامه اثر در آن نقش مهمی دارد.

کلیه اشیای اموال فرهنگی- تاریخی پس از تکمیل شناسنامه و فرمهای اموال دولتی بر اساس دفتر پلمپ دولتی شماره گذاری می شوند و در صورتی که شیء در دفاتر اموال و فرم 9 ثبت شده باشد اقدام به تعیین شماره و الصاق برچسب خواهد شد.

در نهایت مکانیزه کردن اطلاعات و ایجاد بانک اطلاعاتی اموال فرهنگی- تاریخی ثمره همه این تلاشها بوده که در این فرآیندمهم کلیه اطلاعات در فرمهای مربوطه بانک اطلاعاتی وارد می شوند.

ایجاد این بانک مهم نیازمند تهیه یک فرم نرم افزار جامع در زمینه اطلاعات مربوط به اموال فرهنگی- تاریخی بوده تا کاربران آن بتوانند کلیه نتایج اطلاعات حاصل از ساماندهی را گردآوری کنند تا امکان دسترسی ساده و آسان و سریع به این اطلاعات فراهم شود.

 پس از اینکه نرم افزار اولیه آماده شد به صورت آزمایشی در موزه رضا عباسی به اجرا در آمد  تا نواقص و کاستیهای آن مشخص و برطرف گردد این نرم افزار باید قابلیت ثبت ودسترسی به اطلاعات اموالی در مورد کلیه اموال با همه اجناس را داشته باشد. تا ضمن ثبت اطلاعات اموالی توسط کلیه امنای اموال سایر کاربران نیز بتوانند اطلاعات مورد نیاز خود را در فرمت های معین و مشخص و تعیین شده بدست آورند. در حال حاضر این نرم افزار به مراحل تکمیلی خود نزدیک شده  و امنای اموال با آموزشهای مکرر با نحوه کار این نرم افزار در حال آشنا شدن هستند.

یادآور می شود طرح ساماندهی اموال منقول فرهنگی- تاریخی به دلیل اینکه همواره تعداد زیادی از آثاراز مبادی ورودی سازمان(خرید، اموال تملکی، قاچاق، دادگاهها، خرید و ... ) به سازمان وارد می شوند ، طرحی پویاست، بالاخص اینکه پس از پایان مراحل عمومی اولیه ساماندهی، بخش ساماندهی تخصصی می شوند، بنابر این بانک اطلاعاتی حاصله مرتباً در حال تغییر و تکمیل شدن است. خراسان رضوی، آذربایجان شرقی وغربی، زنجان، فارس طی سال76 ساماندهی شده اند،ولی مراحل اجرایی و تکمیلی این طرح کماکان ادامه دارد و تاکنون استانهای زیادی به جمع آنها پیوسته اند. نصب و راه اندازی نرم افزار گنجینه که محصول نهایی طرح ساماندهی است با عملکردهای بسیار مثبت باعث جمع آوری و تمرکز کلیه اطلاعات اموالی در همه زمینه  ها از جمله موارد زیر خواهد بود :

الف. در دست داشتن اطلاعات آماری دقیق از اشیا در کل کشور به طور کلی در موزه ها به صورت جزئی

ب. در دست داشتن اطلاعات اموالی کلیه اشیا از جمله بانک اطلاعاتی اشیاء از جمله بانک اطلاعاتی اشیای سفالی، فلزی، شیشه ای،  نسخ خطی و غیره.

ج‌. در دست داشتن اطلاعات مربوط به اشیای یک دوره خاص

د.  در دست داشتن اطلاعات مربوط به اشیا با سبک معین یا تفکیک ساخت مشخص

ه.در دست داشتن اطلاعات مربوط به هنرمندان، خوش نویسان، نقاشان و...

و‌. امکان جستجو و شناسایی سریع اشیا درهنگام سرقت که هم باعث اشراف سازمان بر میراث فرهنگی خود بوده هم باعث پیشرفت  و تسریع کار پژوهشگران خواهد شد.

شایان ذکراست طرح ساماندهی اموال فرهنگی- تاریخی و ایجاد بانک اطلاعاتی در معاونت اموال فرهنگی- تاریخی اداره کل موزه ها پیریزی شدهاست و همچنان تحت نظارت این واحد به کار خود ادامه می دهد.

2.تهیه و تدوین کلیه دستورالعملهای اجرایی در زمینه اموال منقول فرهنگی- تاریخی

تهیه این دستورالعملها نقش مهمی در ایجاد یک سیستم دقیق و یکسان فراگیر در انجام طرحهای مورد نظر این واحد داشته و از زمان ابلاغ آیین نامه اموال فرهنگی- تاریخی تاکنون دستورالعملهای بیشتری در راستای آن تدوین شده است. حدود 10 فقره دستورالعمل از سال 83 تاکنون در این واحد تنظیم شده که اهم آنها اموال، دستورالعمل طبقه بندی اموال، دستورالعمل شرکت اشیا در نمایشگاهها، دستورالعمل هیئت کارشناس، دستورالعمل خرید، دستورالعمل توقیفی و ....بوده است.

3.انجام تکالیف مرتبط با کنواسیون 1970 و 1972 یونسکو

این واحد با عنوان کنوانسیون های مذکور تاکنون موفق به استرداد اموال فرهنگی- تاریخی متعلق به کشورهای عضو کنوانسیون ها ، همچنین بازگشت آثار متعلق به شده است. از جمله این موارد عبارتند از: بازگشت اموال مربوط به کشورهای افغانستان در سال 82 ،عراق در سال 82 ،کویت در سال 82. و تلاش برای استرداد اموال فرهنگی ایران در خارج کشور شامل:

-  تهیه وتظیم و ارسال پرونده مربوط به اموال امانی ایران نزد موسسه شرق شناسی شیکاگو در آمریکا

-  پیگیری موارد سرقت شده از سعدآباد که پلیس جمهوری آذربایجان آنهارا کشف کرده است.

-  پرونده مربوط به به یک سنگ قبر تاریخی از شهر یزد که در لندن کشف شده است.

-  اقدامات دیپلماتیک برای استرداد تعدادی از اشیا مکشوفه در شهر سوخته سیستان که با وزارت امور خارجه ایتالیا صورت گرفت.

-  تهیه و ارسال پرونده خروج غیر قانونی اموال فرهنگی ایرانی به بلژیک به کمیته استرداد اموال یونسکو

-  پیگیری مفقود شدن یک اثر فرهنگی ایرانی در نمایشگاه هفت هزار سال هنر ایران در بلژیک

-  پیگیری استرداد اموال فرهنگی ایران در شهر وان ترکیه  

-  کشف دو اثر ایرانی در دوبی و بازگشت آنها به همت پلیس بین الملل

-  تهیه و تنظیم پرونده استرداد کتب بقعه شیخ صفی که در زمان قاجار توسط ارتش روسیه آنها را به تاراج برد.

-  پیگیری مقادیری از اموال فرهنگی- تاریخی ایرانی کشف شده در عربستان

-  تلاش برای استرداد اموال فرهنگی- تاریخی متعلق به جیرفت کرمان که منجر به بازگشت اشیا مربوطه شد.

4.نظارت بر حسن عملکرد موزه ها، باغ موزه ها

یکی از مهمترین فعالیتهای این واحد نظارت بر حسن عملکرد واحدهای تحت نظارت است که باعث هماهنگی  و همسویی واحد شده مشکلات و کاستی موجود در سطح واحدها را شناسایی می کند و در رفع آنها برنامه ریزی مناسب ارایه می دهد.

 5. همکاری با معاونت امور بین الملل، حقوقی و مجلس در خصوص اموال مسروقه و قاچاق

این فعالیتها در قالب پرونده های ارجاعی از دادگاه در زمینه های مختلف با همکاری این واحد صورت می گیرد.

6.برگزاری هیئتهای عالی کارشناسی در باره اموال فرهنگی- تاریخی (خرید، ارزیابی، تعیین نرخ بیمه ای)

 اعضای این هیئتها همگی از کارشناسان خبره سازمان در رشته های مختلف می باشند که با حکمی از سوی ریاست سازمان تعیین می شوند. کلیه امور مربوط به کارشناسی و خرید اشیا، قیمت گذاری، تعیین نرخ بیمه ای آثار منتخب جهت شرکت به نمایشگاههای خارج از سازمان در این هیات صورت می گیرد. به عنوان مثال ار سال 83 تا کنون حدود 48 جلسه برگزار شده است.

7.پذیرش هدایا و تحویل اموال از مبادی ورودی به سازمان

مبادی ورودی اموال فرهنگی- تاریخی به سازمان عبارتند از هدایا، خرید، اموال تملیکی، قاچاق، کاوش و غیره که این واحد وظیفه پذیرش و تحول این اشیا را به موزه ها برعهده دارد. خرید اشیا در هیئتهای کارشناسی صورت گرفته است. پذیرش هدایا با تنظیم هبه نامه و درج مشخصات شی و تحویل آن به موزه مربوطه صورت می گیرد. این اداره کل با اعزام یک نماینده به اموال تملیکی،  اموال فرهنگی- تاریخی را شناسایی کرده به موزه های مورد نظر تحویل می دهد. همچنین نیروی انتظامی،  اموال فرهنگی- تاریخی را که از قاچاقچیان کشف می کند به این اداره ارسال می کندکه پس از کارشناسی به سازمان تحویل داده می شود.

8.نظارت بر کلیه نقل و انتقالات اموال فرهنگی- تاریخی شامل برگزاری نمایشگاههای درون و برون سازمانی ، نمایشگاههای خارج از کشور و انتقال قطعی بین موزه ها

کلیه مراحل نقل و انتقال اشیا از مرحله بررسی درخواست، تایید، اخذ مجوز و کنترل بر اجرای آن در این واحد صورت می گیرد. این امر باعث ایجاد یک سیستم نظارتی دقیق براموال فرهنگی – تاریخی بوده و از ایجاد تشتت و از درهم ریختگی در امر انتقال بین واحدها جلوگیری می کند، همچنین باعث ایجاد کنترل دقیق بر امر بازگشت اشیا به مبدأ می شود. بدیهی است انجام این امر باید قانونمند و اصولی باشد تا مخاطره ای اشیا را تهدیدنکند.دستورالعمل شماره 5097-1/842 مورخ 10/5/84 تهیه شده در این واحد کلیه نقل و انتقالات نمایشگاهی را با رعایت مراحل مندرج در آن امکانپذیر ساخته است. در تشریح این دستورالعمل باید گفت که کلیه نقل و انتقالات نمایشگاهی با رعایت مراحل مندرج در آن امکان پذیر است. در تشریح این دستور العمل باید اضافه کرد که نقل و انتقالات سازمان انواع گوناگونی داردکه این دستورالعمل به کلیه جنبه های آن توجه کرده و در دو بخش درون سازمانی و برون سازمانی به آن پرداخته است. در قسمت درون سازمانی اخذ مجوز مربوطه از مسئولان ذیربط به عنوان اولین مرحله مورد توجه قرار داده شده همچنین به مسئولیت واحدهای برگزار کننده و امنای اموال فرهنگی در حفظ و حراست ونگهداری اموال و سایر مراحل کار اشاره شده است. محدودیت و منع انتقال آثار در معرض آسیب، مستندسازی، بسته بندی مناسب، حصول اطمینان از جنبه های امنیتی مکان و مسیر انتقال، و سایر مواردی که در دستورالعمل لحاظ شده همگی مؤید توجه به حساسیت اموال فرهنگی به خصوص هنگام انتقال به نمایشگاههاست.

در بخش برون سازمانی نیز کلیه موارد فوق لازم الاجراست، به خصوص هر گونه مستندسازی از آثار اعم از نسخه برداری، تصویر برداری، تهیه میکروفیلم، اسلاید و اسکن از آثار منتقل شده به نمایشگاههای خارج از سازمان ممنوع است مگربا تأیید مسئولان ذیربط، در ضمن برگزاری این نمایشگاهها منوط به اخذ مجوز از وزارت دارایی است.

در مورد نمایشگاههای خارج از کشور به ضوابط خاصی در این دستورالعمل اشاره شده از جمله اینکه انتخاب اشیا باید از طرف شورایی متشکل از کارشناسان داخل تایید شود. انتخاب و انتقال اشیای منحصر به فرد مجاز نیست مگر موضوع جـزو ضروریتهای خاص مدیریتی قرار گیرد که باید ارزیابی بیمه ای از آثار صورت پذیردو خروج اشیا منوط به اخذ مجوز از هیئت وزیران باشد و مواردی دیگرکه در حال حاضر کلیه این موازین هنگام نقل و انتقال اشیا لازم الاجرا بوده و تا کنون  و حتی قبل از ابلاغ این دستورالعمل نیز رعایت می شده است. خاطرنشان می سازد معاونت اموال فرهنگی- تاریخی اداره کل موزه ها که مسئول نظارت و کنترل بر کلیه اموال منقول در سطح سازمان است دقیقاً به انتقالات اموالی چه درون سازمانی و چه برون سازمانی کنترل داشته هیچ نقل و انتقالی بدون نظارت این واحد و خارج از دستورالعمل مربوطه صورت نمی گیرد.

 9.عملکرد امنای اموال فرهنگی- تاریخی

از دیگر وظایف معاونت اموال اداره کل موزه ها نظارت بر چگونگی عملکرد امنای اموال در سطح کشور است. امنای اموال به لحاظ پذیرش مسئولیت نگهداری اموال منقول به لحاظ کیفیت عملکرد تحت نظارت این واحد قرار گرفته کنترل می شوند. این نظارت در زمینه های زیر اعمال می شود.

اولین مرحله نظارت بر عملکرد یک امین اموال در زمان تحویل و تحول اموال صورت می پذیرد، یعنی در زمانی که یک امین اموال به دلایل مختلف از جمله بازنشستگی، عدم حضور و .... اموال تحت ابواب جمعی خود را به امین اموال جدید تحویل می دهد. در این زمان کارشناسان اداره کل موزه ها برای کارشناسی دقیق آثار در محل حضور می یابند تا چنانچه اثر مربوطه با مندرجات فرمهای دولتی مطابقت نداشته باشد، کارشناسی شده اشتباهات موجود برطرف گردد. در این زمان امین اموال با نحوه ثبت و ضبط اموال، نگهداری اشیا تفکیک طبقه بندی و ساماندهی اولیه اشیا نیز آشنا می شود. هر امین اموال پس از پایان این کار موظف به انجام یک سری وظایف محوله از جمله تکمیل فرمهای مربوطه، ارسال شماره های اموالی به ذیحسابی  و .... است که همه این مراحل را کارشناس، مورد نظارت دقیق قرار می دهد.

نحوه نگهــداری اثر در دست امین امـوال از جمله مـواردی است که کارشناسان مورد ارزیابی قرار می دهند. همچنین همکاری آنها هنگام برگزاری نمایشگاهها، هنگام برخورد با ارباب رجوع، دقت و ابتکار عمل، پژوهش و تحقیق روی آثار ، پیگیری و ممارست در زمینه تجهیزانبارها، ثبت و ضبط دقیق ، تکمیل شناسنامه های عمومی و تخصصی، مورد توجه قرار می گیرد. چنانچه امنای اموال با اموال تحت ابوابجمعی خود به نوعی با مشکل مواجه شوند  به عنوان مثال وجود  آثار موزه ای در میان آثار غیر موزه ای، جداسازی اموال مطالعاتی ، تداخل اموال فرمهای مختلف با هم با نظارت و کارشناسی کارشناسان اداره کل موزه ها موضوع قابل پیگیری  است.با اعزام گروه کارشناسی نسبت به انجام این امور اقدام لازم به عمل می آید. کلیه وظایف محوله به امنای اموال در ابتدا تعریف شده سپس مراحل انجام این وظایف مورد نظارت و کنترل دقیق قرار می گیرد. از جمله سایر موارد مورد نظارت،کنترل صورتجلسات نقل و انتقال، جمع آوری مدارک مربوط به امنای اموال و ایجاد بانک اطلاعاتی امنای اموال است برای انجام این امر فرمهای مخصوصی تهیه شده که امنای اموال هر ساله موظف به تکمیل آنها هستند.در این فرمها کلیه اطلاعات پرسنلی و کلیه اطلاعات اموالی شامل تعداد آثار ، سابقه کار، مدرک تحصیلی، تعداد آثار مستندسازی، انواع آثار و سایر موارد لازم  قیده شده که با تکمیل آنها آرشیو اطلاعات این تعداد از همکاران در اداره کل موزه ها تشکیل می شود. پیگیری صورتجلسات، احکام، تکمیل فرمهای مربوط به بازدید از انبارهاو دفاتر ومخازن از جمله مواردی است که عملکرد امنای اموال را تحت نظارت دقیق در می آورد.

با توجه به کلیه اطلاعات موجود از اموال در دست امنای اموال و بر اساس آیین نامه اموالی این واحد، مزایای متعلق به آنان را هر شش ماه یک بار ارزیابی کرده ضمن اعلام به ذیحسابی سازمان به نوعی از زحمات آنان تقدیر به عمل می آید.

خاطر نشان می سازد اداره کل موزه ها علاوه بر اعزام کارشناس برای ارزیابی عملکرد امنای اموال همواره پاسخگوی تعداد زیادی از آنان از طریق مراجعه حضوری است که طبعاً راهکارهای لازم را در همه زمینه های عنوان شده به آنان ارائه می کند.

اداره کل موزه ها برای نظارت بر عملکرد امنای اموال با واحد اموال ذیحسابی سازمان در ارتباط مستقیم است و این دو واحد با همکاری هم به طور مشترک نظارت بر این مهم را به عهده دارند. ذیحسابی سازمان به عنوان نماینده وزارت دارایی و امور اقتصادی عهده دار کنترل حساب و کتاب اموال در سازمان است و آثار را از نظر کمیت کنترل می کند،ولی اداره کل موزه ها کنترل کیفیت اموال را برعهده دارد. نظارت بر امنای اموال محصول عملکــرد و همکاری مشترک این دو واحد سازمانی است که در انجـام آن دقت نظر خاصی اعمال می شود.

10. توزیع اموال فرهنگی- تاریخی و تجهیز موزه ها

باشناسایی کمبودها قطعاً امر انتقال آثار می تواند به لحاظ محتوایی باعث غنی سازی موزه ها در سطح کشور شود، به عنوان مثال طی سالهای اخیر مواردی از این گونه انتقالات از موزه ملی و میراث تهران به موزه هایی از جمله مراغه، تبریز، خراسان و ... صورت گرفته است.

11. نظارت بر نحوه نگهداری و مرمت اموال فرهنگی – تاریخی

این امر با هماهنگی پژوهشکده حفاظت و مرمت صورت می گیرد. باستان شناسی موارد مورد نیاز برای مرمت را اداره کل انجام می دهد تا آثار مورد نظر برای مرمت به این پژوهشکده ارسال شوند.

12.شناسایی و پیشنهاد اموال فرهنگی- تاریخی جهت ثبت در فهرست آثار ملی و جهانی

طرح مذکور طی سالهای گذشته در شورایی با عنوان شورای ثبت آثار منقول تحت بررسی قرار گرفت و مقدمات دستورالعمل آن تهیه شد، ولی تاکنون به مرحله اجرا در نیامده است؛  اما کلیات این طرح در این واحد موجود است.این واحد با تأملی که با اداره ثبت اموال داشته به نتایج مثبتی در این زمینه دست یافته است. کلیه واحدها در سطح کشور می توانند آثار نخبه و شاخص خود را شناسایی کرده و معرفی کنند تا در فهرست آثار ملی به ثبت برسند.

وظایف فرابخشی (درون سازمانی)

الف. همکاری با معاونت امور بین الملل، حقوقی و مجلس درباره پیگیری اموال مسروقه و انجام تکالیف مرتبط با کنوانسیون 1970 و 72 یونسکو

ب.همکاری با پژوهشکده باستان شناسی برای تدوین برنامه های پژوهشی درباره اموال فرهنگی- تاریخی

ج.همکاری با پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی

د.همکاری با مدیریت پاسداران میراث فرهنگی (یگان حفاظت) برای ایمن سازی موزه ها و اماکن نگهداری اموال

ه- همکاری با دفتر حقوقی و املاک برای تهیه پیش نویس لوایح قانونی مربوط به حفاظت اموال

وظایف فرابخشی (برون سازمانی)

الف. شناسایی و معرفی آثار هنری و تاریخی موجود در مجموعه های خصوصی

ب.شناسایی کلیه اموال فرهنگی- تاریخی موجود در سازمانها و نهادهای عمومی و دولتی و غیر دولتی

ج.تاسیس و ایجاد موزه های مشارکتی و منطقه ای با همکاری نهادها و سازمانهای دولتی و غیر دولتی

د.ایجاد ارتباط با موزه های سایر کشورها از طریق کمیته بین المللی موزه ها (ایکوم)